İlişkilerde sürekli aynı döngüleri yaşadığınızı fark ettiniz mi? Farklı insanlar, benzer hisler… Belki de “Neden hep beni yıpratan kişilere çekiliyorum?” diye düşündünüz. Bu tekrar eden kalıplar, sadece şanssızlıkla açıklanamaz. Psikolojide buna “ilişki örüntüleri” diyoruz ve çoğu zaman çocukluk dönemindeki bağlanma deneyimleriyle yakından ilişkilidir.
Bilinçdışı Seçimler: İlişki Kalıplarının Kökeni
Bilinçli zihnimiz farklı bir ilişki isterken, bilinçdışımız tanıdık olanı seçmeye meyillidir. Bu tanıdıklık, her zaman güvenli ya da sağlıklı değildir. Örneğin;
● Sürekli ilgisiz partnerlere çekilmek,
● Duygusal olarak ulaşılmaz kişilere bağlanmak,
● İlişkide hep fazla veren taraf olmak…
Bu gibi durumlar, çocuklukta sevgiyle kurduğumuz ilişkilerde öğrendiğimiz bazı kalıpların tekrar etmesi olabilir. Beyin, tanıdığı dinamiği “aşk” zannedebilir.
Psikolojik Dinamikler: Neden Bu Döngüye Gireriz?
1. Bağlanma Stili
Kaygılı bağlanan bireyler, ulaşılması zor kişilere daha çok çekilir. Bu kişileri
kazanmak, çocuklukta eksik kalan bir değeri “tamamlama” çabasıdır.
2. Şema Kimyasalları
Şema terapiye göre çocuklukta içselleştirilen kalıplar (örneğin değersizlik, terk
edilme korkusu), yetişkinlikte benzer duyguları tetikleyen kişilere çekilmemize neden
olabilir.
3. İyileştirme Arzusu
Zihnimiz bazen “bu sefer farklı olacak” umuduyla tanıdık ama sağlıksız ilişkileri
tekrar eder. Bu bir tür içsel onarım çabasıdır ama genellikle tekrar yaralanmayla
sonuçlanır.
Bu Döngü Kırılabilir mi?
Evet, tıpkı bağlanma stilinde olduğu gibi, ilişki seçimlerimiz de değişebilir. Peki nasıl?
● Farkındalık geliştirmek: Ne zaman ve nasıl benzer kişilere çekildiğinizi anlamak ilk
adımdır.
● Duygusal ihtiyaçları tanımak: İlişkide neye ihtiyaç duyduğunuzu ve bunu nasıl ifade
ettiğinizi fark etmek gerekir.
● Psikoterapi desteği almak: Özellikle şema terapi, EMDR,BDT ve duygu odaklı
terapi bu konuda oldukça etkili araçlardır.
Farklı Seçimlerle Yeni Başlangıçlar
Hep aynı tip ilişkileri seçmek kader değildir. Bu, çözülmemiş duygusal geçmişin bir
yansıması olabilir. Ancak bu kalıpları fark etmek ve üzerine çalışmak, daha sağlıklı, tatmin edici ilişkiler kurmanın önünü açar. İlişkilerde seçimleriniz değiştikçe, deneyimleriniz de değişmeye başlar.
